کارشناسی ارشد در ترکیه در دانشگاه‌های دولتی ارزان است: شهریه برخی دانشگاه‌های دولتی برای دانشجوی بین‌المللی از حدود ۷۵۰ تا ۲,۰۰۰ دلار در سال (۱۸۰ تا ۴۸۰ میلیون تومان) است. در دانشگاه‌های خصوصی کل دوره معمولاً ۷,۰۰۰ تا ۱۸,۰۰۰ دلار هزینه دارد. برای پذیرش معمولاً مدرک کارشناسی، معدل حداقل، نمره ALES یا GRE و مدرک زبان لازم است.
در این مقاله شرایط پذیرش، شهریه رسمی چند دانشگاه، بورسیه‌ها و زمان‌بندی اپلای را آورده‌ایم. نرخ تبدیل: هر دلار ۲۴۰,۰۰۰ تومان (۳ مهر ۱۴۰۵).
کارشناسی ارشد در ترکیه در یک نگاه
- کارشناسی ارشد در ترکیه در یک نگاه
- انواع دوره کارشناسی ارشد در ترکیه
- شرایط پذیرش کارشناسی ارشد در ترکیه
- هزینه تحصیل کارشناسی ارشد در ترکیه
- بورسیه کارشناسی ارشد در ترکیه
- زمان‌بندی اپلای کارشناسی ارشد در ترکیه
- بهترین دانشگاه‌ها برای کارشناسی ارشد در ترکیه
- ارزشیابی مدرک ارشد ترکیه در ایران
- مراحل اپلای کارشناسی ارشد در ترکیه
- ارشد انگلیسی یا ترکی؟
- همیار کانادا چطور کمک می‌کند؟
- سؤالات متداول
| موضوع | پاسخ کوتاه | توضیح |
| مدت دوره | ۲ سال | دوره بدون پایان‌نامه گاهی ۳ ترم |
| شهریه دانشگاه دولتی | حدود ۷۵۰ تا ۲,۰۰۰ دلار در سال | بر اساس نمونه‌های رسمی زیر |
| شهریه دانشگاه خصوصی | ۷,۰۰۰ تا ۱۸,۰۰۰ دلار کل دوره | نمونه: بهچه‌شهیر |
| آزمون | ALES یا GRE/GMAT | بسته به دانشگاه و رشته |
| زبان | ترکی C1 یا انگلیسی | بسته به زبان برنامه |
| بورسیه کامل | Türkiye Bursları | زیر ۳۰ سال |
نتیجه کاربردی: اگر هدفتان هزینه کم است، دانشگاه دولتی با برنامه انگلیسی بهترین ترکیب است؛ اما رقابت برای آن بیشتر است و باید از چند ماه قبل آماده شوید.
انواع دوره کارشناسی ارشد در ترکیه
دانشگاه‌های ترکیه دو نوع کارشناسی ارشد دارند:
- با پایان‌نامه (Tezli): معمولاً ۴ ترم. مسیر اصلی برای کسانی است که بعداً دکترا می‌خواهند یا به کار پژوهشی علاقه دارند.
- بدون پایان‌نامه (Tezsiz): معمولاً ۲ تا ۳ ترم و بیشتر حرفه‌ای است. شهریه آن در بسیاری از دانشگاه‌های دولتی بیشتر از دوره با پایان‌نامه است و در همه رشته‌ها ارائه نمی‌شود.
برخی دانشگاه‌ها دوره آنلاین هم دارند. پیش از ثبت‌نام بررسی کنید که مدرک دوره آنلاین در ایران ارزشیابی می‌شود یا نه؛ وزارت علوم معمولاً روی دوره‌های غیرحضوری سخت‌گیرتر است.
نتیجه کاربردی: برای مهاجرت تحصیلی بعدی یا ادامه تا دکترا، دوره با پایان‌نامه را انتخاب کنید.
شرایط پذیرش کارشناسی ارشد در ترکیه
شرایط را هر دانشگاه خودش تعیین می‌کند. راهنمای رسمی پذیرش دانشگاه استانبول نمونه خوبی از حداقل‌هاست:
| شرط | حداقل در دانشگاه استانبول | توضیح |
| ALES | ۶۰ | آزمون استعداد تحصیلی ترکیه |
| جایگزین ALES | GRE کمّی ۱۵۱ یا GMAT ۴۵۰ تا ۵۳۰ | GMAT برای رشته‌های مدیریت |
| معدل کارشناسی | ۶۵ از ۱۰۰ | معادل حدود ۱۳ از ۲۰ |
| زبان ترکی | C1 | برای برنامه‌های ترکی‌زبان |
مدارک معمول
- مدرک و ریزنمرات کارشناسی با ترجمه رسمی
- نمره ALES، GRE یا GMAT (برخی دانشگاه‌ها برای متقاضی خارجی آن را الزامی نمی‌دانند)
- مدرک زبان: ترکی C1 برای برنامه ترکی، و IELTS یا TOEFL برای برنامه انگلیسی
- انگیزه‌نامه (SOP) و در برخی رشته‌ها توصیه‌نامه و رزومه
- گذرنامه معتبر
بعضی دانشکده‌ها مصاحبه یا آزمون علمی هم برگزار می‌کنند. در برنامه‌های انگلیسی حداقل نمره زبان را صفحه همان برنامه اعلام می‌کند؛ اگر ندارید، دانشگاه ممکن است سال آمادگی زبان را اجباری کند.
نتیجه کاربردی: اگر معدل کارشناسی شما زیر ۱۳ است، شانس دانشگاه‌های دولتی معتبر کم است و باید روی دانشگاه‌های خصوصی یا تقویت سایر مدارک تمرکز کنید.
هزینه تحصیل کارشناسی ارشد در ترکیه
نمونه شهریه دانشگاه‌های دولتی
| دانشگاه | شهریه رسمی | معادل تقریبی (تومان) |
| دانشگاه استانبول (۲۰۲۵–۲۰۲۶) | ۲,۰۰۰ دلار در سال | ۴۸۰ میلیون در سال |
| متو، METU (۲۰۲۵–۲۰۲۶) | ۳۷۵ دلار در هر ترم | ۹۰ میلیون در هر ترم |
شهریه متو برای دانشجویان بین‌المللی تحصیلات تکمیلی بسیار پایین است، اما پذیرش آن رقابتی است. در متو اکثر برنامه‌ها انگلیسی‌اند. شهریه بقیه دانشگاه‌های دولتی را هر سال در صفحه دانشگاه بررسی کنید، چون سقف آن را هیئت دانشگاه تعیین می‌کند.
نمونه شهریه دانشگاه خصوصی: بهچه‌شهیر (BAU) ۲۰۲۶–۲۰۲۷
| نوع برنامه | شهریه کل دوره (دلار) | معادل تقریبی (تومان) |
| ارشد آنلاین | ۷,۰۰۰ | ۱.۶۸ میلیارد |
| ارشد بدون پایان‌نامه | ۱۲,۰۰۰ | ۲.۸۸ میلیارد |
| ارشد با پایان‌نامه | ۱۴,۰۰۰ | ۳.۳۶ میلیارد |
| روانشناسی بالینی | ۱۸,۰۰۰ | ۴.۳۲ میلیارد |
| EMBA | ۱۸,۰۰۰ | ۴.۳۲ میلیارد |
دانشگاه‌های خصوصی معمولاً برای دانشجوی بین‌المللی تخفیف یا بورسیه جزئی دارند. مبلغ دقیق را قبل از اپلای از خود دانشگاه بگیرید.
هزینه زندگی را هم حساب کنید
شهریه فقط بخشی از هزینه است. حداقل هزینه زندگی در استانبول حدود ۳۵,۰۰۰ لیر (حدود ۱۷۵ میلیون تومان) در ماه است و در آنکارا با خوابگاه دانشگاهی می‌تواند به ۸ تا ۱۲ هزار لیر برسد. جزئیات در مقاله هزینه زندگی دانشجویی در ترکیه آمده است.
نتیجه کاربردی: یک ارشد دو ساله در دانشگاه دولتی آنکارا با خوابگاه می‌تواند کمتر از یک سال شهریه در دانشگاه خصوصی استانبول تمام شود.
بورسیه کارشناسی ارشد در ترکیه
بورسیه دولت ترکیه (Türkiye Bursları)
مهم‌ترین بورسیه کامل برای ارشد است و طبق صفحه رسمی YTB این موارد را پوشش می‌دهد:
- معافیت کامل از شهریه
- کمک‌هزینه ماهانه ۵,۰۰۰ لیر برای ارشد (مبلغ درج‌شده در صفحه رسمی)
- خوابگاه، بیمه درمانی و یک سال دوره زبان ترکی
- بلیط رفت و برگشت یک‌باره
شرط سنی: زیر ۳۰ سال. ثبت‌نام معمولاً از ۱۰ ژانویه تا ۲۰ فوریه (حدود ۲۰ دی تا ۱ اسفند) باز است. جزئیات را در مقاله بورسیه تحصیلی ترکیه آورده‌ایم.
سایر گزینه‌ها
- بورسیه و تخفیف دانشگاه‌های خصوصی: بر اساس معدل یا نمره زبان، معمولاً درصدی از شهریه.
- دستیاری پژوهشی: برخی استادان در پروژه‌های پژوهشی (مثلاً طرح‌های TÜBİTAK) دانشجوی ارشد با حقوق جذب می‌کنند. این موقعیت‌ها را باید مستقیم از استاد پیگیری کنید.
نتیجه کاربردی: اگر زیر ۳۰ سال و معدل بالایی دارید، از دی‌ماه برای Türkiye Bursları آماده شوید؛ هم‌زمان مستقیم به دانشگاه‌ها هم اپلای کنید تا گزینه جایگزین داشته باشید.
زمان‌بندی اپلای کارشناسی ارشد در ترکیه
| مرحله | زمان تقریبی | نکته |
| بورسیه دولت ترکیه | ۱۰ ژانویه تا ۲۰ فوریه | یک‌بار در سال |
| ترم پاییز دانشگاه‌ها | معمولاً بهار تا تیر | دانشگاه استانبول در ۲۰۲۵: حدود ۱۰ تا ۲۰ ژوئن |
| ترم بهار (در برخی دانشگاه‌ها) | معمولاً آذر تا دی | همه برنامه‌ها ترم بهار ندارند |
| ویزای تحصیلی | بعد از پذیرش | تمکن مالی ویزای ترکیه را زودتر آماده کنید |
نتیجه کاربردی: مدارک و آزمون زبان را تا بهمن آماده کنید تا هم به بورسیه برسید و هم به فراخوان‌های بهار و تابستان دانشگاه‌ها.
بهترین دانشگاه‌ها برای کارشناسی ارشد در ترکیه
در رتبه‌بندی QS 2026 این دانشگاه‌های ترکیه بالاترین جایگاه را دارند:
| دانشگاه | نوع | رتبه QS 2026 |
| متو (METU) | دولتی | ۲۶۹ |
| فنی استانبول (ITU) | دولتی | ۲۹۸ |
| کوچ (Koç) | خصوصی | ۳۲۳ |
| بغازیچی (Boğaziçi) | دولتی | ۳۷۱ |
| سابانجی (Sabancı) | خصوصی | ۴۰۴ |
| بیلکنت (Bilkent) | خصوصی | ۴۱۵ |
رتبه کلی همیشه بهترین معیار نیست؛ در رشته‌های پزشکی و علوم سلامت، دانشگاه‌هایی مثل حاجت‌تپه و استانبول قوی‌ترند. پیش از انتخاب، بررسی کنید دانشگاه در لیست دانشگاه‌های مورد تأیید وزارت علوم هست یا نه.
نتیجه کاربردی: دانشگاه را بر اساس سه معیار انتخاب کنید: تأییدیه وزارت علوم یا بهداشت، زبان برنامه، و قدرت دانشکده در رشته شما.
ارزشیابی مدرک ارشد ترکیه در ایران
- رشته‌های غیرپزشکی: ارزشیابی با وزارت علوم است. دانشگاه باید در فهرست معتبر وزارت علوم باشد و دوره معمولاً باید حضوری باشد.
- رشته‌های علوم پزشکی: ارزشیابی با وزارت بهداشت است. فهرست دانشگاه‌های معتبر ترکیه را در مقاله دانشگاه‌های مورد تأیید وزارت بهداشت در ترکیه آورده‌ایم.
نتیجه کاربردی: اگر قصد بازگشت به ایران و کار با مدرک دارید، قبل از قبول پذیرش حتماً تأییدیه دانشگاه را بررسی کنید.
مراحل اپلای کارشناسی ارشد در ترکیه
- انتخاب رشته و ۵ تا ۸ دانشگاه: بر اساس تأییدیه، زبان برنامه و بودجه.
- بررسی شرایط هر برنامه: حداقل معدل، ALES یا GRE و نمره زبان را از فراخوان همان سال بخوانید.
- آزمون زبان و آزمون استعداد: IELTS یا TOEFL برای برنامه انگلیسی، و ALES یا GRE در صورت نیاز.
- ترجمه رسمی مدارک: دانشنامه و ریزنمرات کارشناسی به انگلیسی یا ترکی.
- نوشتن انگیزه‌نامه و دریافت توصیه‌نامه: برای هر برنامه متن جداگانه بنویسید.
- ثبت درخواست آنلاین: در سامانه هر دانشگاه، در بازه فراخوان.
- دریافت پذیرش و اقدام برای ویزا: نامه پذیرش، تمکن مالی و محل اقامت.
- ورود و اقامت: ثبت‌نام حضوری، بیمه و درخواست اقامت تحصیلی.
نتیجه کاربردی: از مرحله ۱ تا ۷ معمولاً ۴ تا ۸ ماه طول می‌کشد؛ اگر برای ترم پاییز ۱۴۰۶ هدف‌گذاری کرده‌اید، کار را از آذر یا دی شروع کنید.
ارشد انگلیسی یا ترکی؟
| معیار | برنامه انگلیسی | برنامه ترکی |
| شرط زبان | IELTS یا TOEFL | ترکی C1 |
| تعداد برنامه | محدودتر | خیلی بیشتر |
| رقابت | بیشتر | کمتر برای خارجی‌ها |
| زمان شروع | سریع‌تر | معمولاً بعد از یک سال زبان |
اگر ترکی بلد نیستید و نمی‌خواهید یک سال برای زبان صرف کنید، برنامه انگلیسی مسیر سریع‌تری است. برنامه ترکی برای کسی که قصد کار و ماندن در ترکیه دارد مزیت بیشتری دارد.
نتیجه کاربردی: اگر هدف شما ادامه تحصیل در کشور سوم است، برنامه انگلیسی را ترجیح دهید؛ اگر هدف کار در ترکیه است، یادگیری ترکی سرمایه‌گذاری بهتری است.
همیار کانادا چطور کمک می‌کند؟
کارشناسان همیار کانادا در انتخاب دانشگاه و برنامه ارشد، بررسی تأییدیه، آماده‌سازی انگیزه‌نامه و اپلای بورسیه همراه شما هستند. اطلاعات کلی را در صفحه تحصیل در ترکیه ببینید و برای ارزیابی پرونده خود فرم درخواست مشاوره را پر کنید.
سؤالات متداول
در دانشگاه‌های دولتی از حدود ۷۵۰ دلار (متو) تا ۲,۰۰۰ دلار (دانشگاه استانبول) در سال. در دانشگاه‌های خصوصی معمولاً ۷,۰۰۰ تا ۱۸,۰۰۰ دلار برای کل دوره.
بسیاری از دانشگاه‌های دولتی ALES یا جایگزین آن (GRE یا GMAT) را می‌خواهند. حداقل ALES در دانشگاه استانبول ۶۰ است. برخی دانشگاه‌ها برای متقاضیان خارجی این شرط را ندارند.
بله، در برنامه‌های انگلیسی‌زبان. برای برنامه‌های ترکی‌زبان معمولاً سطح C1 لازم است.
در دانشگاه استانبول ۶۵ از ۱۰۰، یعنی حدود ۱۳ از ۲۰. دانشگاه‌های رقابتی‌تر معمولاً معدل بالاتری می‌خواهند.
برای Türkiye Bursları متقاضی ارشد باید زیر ۳۰ سال باشد.
متاسفانه هنوز کامنتی وجود ندارد